Na krańce świata
Norman Davies — Historyczne

Dzienniki Goethego nie są bynajmniej zwyczajną kroniką. Zostały wprawdzie oparte na zapiskach z lat 1786–1788, ale jak już zostało powiedziane, są uzupełnione opracowaniami z późniejszego okresu, co nadaje całości dziwnie niejednoznaczną wymowę. Jak poeta pisał w liście do przyjaciela, powstało dzieło „na wskroś prawdziwe, a jednocześnie będące pełną wdzięku bajką”. Miłość Goethego do ziem leżących po drugiej stronie Alp była głęboka i trwała:

Kennst du das Land, wo die Zitronen blühn,

Im dunklen Laub die Goldorangen glühn,

Ein sanfter Wind vom blauen Himmel weht,

Die Myrte still und hoch der Lorbeer steht? [12]

(Znasz-li ten kraj,

gdzie cytryna dojrzewa,

Pomarańcz blask

majowe złoci drzewa?

Gdzie wieńcem bluszcz

ruiny dawne stroi,

Gdzie buja laur

i cyprys cicho stoi?)[13].