To, że re­żimy na­zi­stow­ski i sta­li­now­ski zbu­do­wano na okrut­nych fan­ta­zjach i wie­rut­nych kłam­stwach, nie ozna­czało jesz­cze, że były one czymś wy­jąt­ko­wym w hi­sto­rii ani nie prze­są­dziło z góry o ich upadku. Na­zizm i sta­li­nizm na­le­żały do naj­sil­niej­szych sieci kie­dy­kol­wiek stwo­rzo­nych przez czło­wieka. Pod ko­niec 1941 roku i na po­czątku 1942 pań­stwa Osi były o krok od wy­gra­nia dru­giej wojny świa­to­wej. Sta­lin osta­tecz­nie wy­szedł z tej wojny zwy­cię­sko[1][3*], a w la­tach pięć­dzie­sią­tych i sześć­dzie­sią­tych XX wieku on i jego spad­ko­biercy mieli spore szanse na wy­gra­nie rów­nież zim­nej wojny. W la­tach dzie­więć­dzie­sią­tych za­trium­fo­wały de­mo­kra­cje li­be­ralne, ale dziś ich zwy­cię­stwo wy­daje się tym­cza­sowe. W XXI wieku ja­kiś nowy re­żim to­ta­li­tarny może od­nieść suk­ces tam, gdzie Hi­tler i Sta­lin po­nie­śli po­rażkę, two­rząc wszech­po­tężną sieć, która unie­moż­liwi przy­szłym po­ko­le­niom wszel­kie próby de­ma­sko­wa­nia jej kłamstw i zmy­śleń. Nie po­win­ni­śmy za­kła­dać, że sieci oparte na uro­je­niach są z góry ska­zane na nie­po­wo­dze­nie.