Przedmowa

ADHD jest zaburzeniem neurorozwojowym związanym z obniżoną aktywnością dopaminową układu nerwowego. Wpływa na działanie licznych obszarów mózgu: kory przedczołowej odpowiedzialnej za koncentrację uwagi, układu limbicznego, który odpowiada za kontrolę emocji oraz – między innymi – prążkowia odpowiedzialnego za percepcję nagrody. U osób neurotypowych ten obszar mózgu uaktywnia się nawet na samą perspektywę nagrody, na przykład ułatwiając zaangażowanie się w napisanie nudnego raportu w pracy, gdy wiemy, że przyniesie to korzyść w przyszłości.

W przypadku ADHD wspomniany obszar nie działa, gdy nagroda jest odroczona, a zadanie nieinteresujące. W takich sytuacjach osoby z ADHD uczą się czerpać motywację z bardzo silnych emocji. Mogą one być pozytywne, jak euforia pojawiająca się przykładowo podczas słuchania energetyzującej muzyki. Równie dobrze mogą to być jednak emocje negatywne, takie jak strach, lęk, wstyd czy złość wywołane przez niską samoocenę. I faktycznie, życie osób z ADHD często jest wypełnione przewlekłym stresem, wynikającym między innymi ze złości lub irytacji „ułatwiającej” wykonywanie nudnych czynności, a także wstydem i lękiem przed porażką lub rozczarowaniem bliskich.

Niektóre osoby z ADHD uczą się „dopalać” stresem, podświadomie wyobrażając sobie, że znajdują się w sytuacjach zagrożenia. Wizualizowanie potencjalnych niepowodzeń staje się źródłem negatywnej motywacji, a dążenie do sukcesów jest zastępowane przez unikanie niepowodzeń. Kosztem takiego sposobu działania jest przewlekły stres, który bywa mobilizujący, ale na dłuższą metę może również powodować odrętwienie, lęk czy panikę. Długotrwała ekspozycja na stres wiąże się z kolei z ryzykiem wystąpienia zaburzeń depresyjnych i lękowych. Poszukiwanie ulgi w używkach zwiększa ryzyko uzależnień. Szacuje się, że współwystępowanie wspomnianych, często wtórnych zaburzeń psychicznych dotyczy aż osiemdziesięciu procent osób z ADHD*.

Inne poradniki poświęcone ADHD koncentrują się na scharakteryzowaniu tego zaburzenia i wymienianiu jego objawów. Książka ADHD. Twój mózg jest OK jest pierwszą pozycją poświęconą ADHD, która nie tylko identyfikuje negatywne źródła motywacji i pomaga je kontrolować, ale też umożliwia realne zapanowanie nad nadmiernym stresem.

Autorka niezwykle trafnie opisuje wyzwania, którym w szkole, pracy i życiu osobistym stawiają czoła osoby z ADHD. Zna je, ponieważ sama została zdiagnozowana jako osoba nieneurotypowa. W swojej książce punktuje wady i zalety opartych na stresie technik przetrwania, które osoby z ADHD opanowały z konieczności. Pokazuje, jak sprostać codziennym obowiązkom bez ciągłego polegania na negatywnych źródłach motywacji, jak żyć, pracować, rozwijać się i cieszyć się życiem pomimo postawionej diagnozy.

Mając na względzie niewielką liczbę specjalistów od ADHD oraz trudności z ich dostępnością, lekturę książki Tamary Rosier można zarekomendować jako bardzo dobry wstęp do samodzielnej pracy nad sobą lub cenne wsparcie przy dobrze prowadzonej tradycyjnej terapii. Żadna książka nie zastąpi wizyty u profesjonalnego terapeuty, ale ADHD. Twój mózg jest OK to przełomowa pozycja, którą będę polecał swoim pacjentom.

Tomasz Kowalczyk, lekarz psychiatra i specjalista od ADHD