Czwartek

Kiedy Reginald Iolanthe Perrin wychodził do pracy w czwartkowy poranek, nie zamierzał nazwać swojej teściowej hipopotamem. Nic podobnego nie przeszło mu nawet przez myśl.

Stanął na ganku swojego białego neogeorgiańskiego domu i pocałował żonę Elizabeth. Ta strzepnęła kawałek białej waty, który przyczepił mu się do marynarki, i podała mężowi czarną skórzaną teczkę. Były na niej wygrawerowane złote inicjały: R.I.P.

– Rozporek ci się rozpiął – szepnęła, chociaż w pobliżu nie było nikogo, kto mógłby ich usłyszeć.

– Ostatnio jakoś nie mam powodów, by go rozpinać – powiedział, podciągając suwak.

– Nie zadręczaj się tym – odparła Elizabeth. – To wina tych upałów.

Patrzyła, jak mąż idzie przez ogród. Był wysokim mężczyzną – prawie sto osiemdziesiąt centymetrów wzrostu – o zaokrąglonych ramionach i koślawych stopach. Miał bardzo owłosione ciało, w szkole przezywano go Mata Kokosowa. Szedł wielkimi krokami, pochylony w przód, w obawie przed spóźnieniem się na pociąg o 8:16. Miał czterdzieści sześć lat.

Jerzyki ganiały się wysoko na błękitnym czerwcowym niebie. Rovery 2000 gładko zsuwały się z podjazdów domów imitujących epokę Tudorów i styl georgiański, a terenu osiedla strzegła przy każdym wjeździe biała brama.

Reggie poszedł ulicą Coleridge Close, skręcił w prawo w Tennyson Avenue, potem w lewo w Wordsworth Drive i wąską alejką do Station Road. Czuł, że ogarnia go potężny ból głowy, a nogi robią się wyjątkowo ciężkie.

Zajął swoje tradycyjne miejsce na peronie przed drzwiami z napisem „Budka telefonicza". Dołączył do niego Peter Cartwright. Karaibski bagażowy porządkował skraj dworcowego trawnika.

Stężenie pyłków w powietrzu było wysokie i wywołało u Petera Cartwrighta ostry napad kichania. Nie mógł znaleźć chusteczki, więc poszedł za róg szaletu przy wiadrach gaśniczych i wysmarkał się w specjalny dodatek „Guardiana" poświęcony Rodezji. Zmiął go i wyrzucił do zielonego kosza na śmieci.

– Przepraszam – powiedział, kiedy wrócił do Reggiego. – Ursula zapomniała o chusteczce.

Reggie pożyczył mu swoją chustkę. Pociąg o 8:16 przyjechał z pięciominutowym opóźnieniem. Udało im się znaleźć wolne miejsca. Skład zbliżał się do kresu swojej aktywności zawodowej, Reggie siedział nad kołem. Trzęsło tak, że skarpetki zsunęły mu się poniżej kostek i trudno mu było czytelnie wypełnić krzyżówkę.

Tuż przed stacją Surbiton Peter Cartwright dostał kolejnego ataku kichania. Wytarł nos w chusteczkę Reggiego. Były na niej wyszyte inicjały R.I.P.

– Skończyłem – oznajmił Peter Cartwright, wpisując ołówkiem ostatnie hasło. Pociąg przejeżdżał z hukiem przez Raynes Park.

– Ja utknąłem w lewym górnym rogu – odparł Reggie. – Nie znam się na boliwijskich poetach.

Pociąg wjechał na dworzec Waterloo z jedenastominutowym opóźnieniem. Głośnik obwieścił, że przyczyną były „problemy personalne w Hampton Wick".

Główna siedziba Słonecznych Deserów mieściła się w bezkształtnym czteropiętrowym biurowcu w dzielnicy South Bank, między torami a rzeką. Na betonowych ścianach widniały brzydkie plamy od brudu i deszczu. Zegar nad głównym wejściem zatrzymał się w 1967 roku o godzinie 3:46, a w nocy neon z napisem Słoneczne De ery co trzydzieści sekund wysyłał ku rzece czerwony błysk.

Zbliżając się do szklanych drzwi, Reggie poczuł, jak przechodzi go zimny dreszcz. W holu stały zwiędłe fikusy i wysiedziane fotele z czarnej skóry. Reggie uśmiechnął się do znudzonej recepcjonistki.

Winda znów nie działała, więc ruszył po schodach na trzecie piętro, gdzie znajdował się jego gabinet. Na drugim piętrze poślizgnął się i prawie upadł. Zawsze był niezdarny. Kiedy w szkole nie nazywali go Matą Kokosową, mówili na niego Fajtłapa.

Przeszedł po wytartym zielonym dywanie otwartego biura na trzecim piętrze, mijając siedzące przy swoich biurkach sekretarki.

Okna w jego gabinecie wychodziły na dwie strony, ukazując panoramę okopconych magazynów oraz składów w podcieniach wiaduktu kolejowego. Wzdłuż pozostałych dwóch ścian stały zielone szafy na dokumenty. Na przepierzeniu przy drzwiach wisiała tablica z ulotkami, kartkami z wakacji i gratisowym kalendarzem z chińskiej restauracji w Weybridge.

Reginald wezwał swoją lojalną sekretarkę, Joan Greengross. Miała smukłe ciało i duży biust, a kiedy zakładała nogę na nogę, jej kolana robiły się białe. Pracowała dla niego od ośmiu lat – i ani razu jej nie pocałował. Każdego lata wysyłała mu pocztówkę z Shanklin (na wyspie Wight). Każdego lata on wysyłał jej pocztówkę z hrabstwa Pembroke.

– Jak się dziś miewamy, Joan? – spytał.

– W porządku.

– To dobrze. Ładna sukienka. Nowa?

– Trzyletnia.

– Ach tak.

Nerwowo przekładał papiery na biurku.

– Tak – powtórzył. Ołówek Joan wisiał nieruchomo nad jej notatnikiem. – Tak.

Reggie wyjrzał przez okno na skąpaną w słońcu brudną ulicę. Nie mógł się zmusić do pierwszego słowa. Nie miał energii, by zabrać się do pracy.

– Adresat: G.F. Maynard, Farma Randalls, Nether Somerby – zaczął w końcu, myśląc o innej farmie, o złotych żniwach, o swojej młodości. – Dziękuję za Pański list z dnia 7 bm. Bardzo mi przykro, że uważa Pan przejście na skalę Metzingera za kłopotliwe. Mogę Pana zapewnić, że wielu naszych dostawców stwierdza już teraz, iż nowa skala jest najdogodniejszą metodą klasyfikacji śliwek i renklod. Jestem pewien, że gdy wprowadzimy… Nie: wraz z wprowadzeniem nowego systemu zmieni Pan opinię na jego temat…

Skończył list, podyktował kilka innych, jeszcze nudniejszych, ale wciąż nawet nie pomyślałby o tym, by nazwać swoją teściową hipopotamem.

Przeszył go kolejny dreszcz. Było to przeczucie przyszłości, ale nie zdawał sobie z tego sprawy. Sądził, że idzie na niego letnia grypa.

– O jedenastej masz spotkanie z C.J.-em – powiedziała Joan. – I rozpiął ci się rozporek.

Punktualnie o jedenastej wszedł do sekretariatu gabinetu C.J.-a na drugim piętrze. C.J. nie był kimś, komu kazało się czekać.

– Czeka na pana – powiedziała Marion.

Wszedł do azylu C.J.-a. Duże pomieszczenie zdobił gruby żółty dywan i dwa okrągłe czerwone chodniki, ponieważ żółty i czerwony to kolory symbolizujące Słoneczne Desery i wszystkie ich ideały. Na końcu biura przy ogromnym oknie z jednej tafli szkła stało kilka mebli. C.J. siedział na obrotowym fotelu za biurkiem palisandrowym. Przed nim stały trzy krępująco sprężyste fotele, a na żółtych ścianach wisiały dwa obrazy (Francisa Bacona i Johna Bratby'ego) oraz zdjęcie C.J.-a z musem cytrynowym, który w 1963 roku zdobył drugie miejsce w kategorii „dania gotowe" na Concours Des Desserts w Paryżu. Z okna roztaczał się wspaniały widok na drugi brzeg Tamizy z majaczącym na zachodzie Parlamentem.

Młody Tony Webster siedział już w jednym ze sprężystych foteli. Reggie usiadł obok, a fotel pod nim westchnął donośnie. Oparcie odchylało się do tyłu, podłokietników nie było. Bardzo niewygodny mebel.

Do pokoju wszedł zdyszany David Harris-Jones. Był wysokim mężczyzną i chodził, jakby obawiał się, że lada chwila z każdej strony mogą go oślepić światła aut.

– Przepraszam za… może nie do końca za spóźnienie… yyy… ale za niewystarczającą punktualność – powiedział.

– Siadaj – warknął C.J.

David usiadł. Jego fotel wydał ciche prychnięcie.

– No dobrze – zaczął C.J. – A więc, panowie, stoimy w blokach startowych przed uruchomieniem projektu lodów egzotycznych. Ta cała Pigeon przygotowała całkiem pozytywny raport.

– Świetnie – powiedział młody Tony Webster z akcentem niezdradzającym przynależności do którejkolwiek klasy społecznej.

– Super – powiedział David Harris-Jones, który ukończył podrzędną szkołę prywatną.

Esther Pigeon przeprowadziła sondażowe badanie rynku na temat sprzedaży lodów o egzotycznych smakach. Miała delikatny meszek na nogach i nad górną wargą.

Reggie potrząsnął głową, próbując zapomnieć o delikatnym meszku panny Pigeon i skupić się na bieżących wydarzeniach.

– Co jest? – C.J. zauważył ten ruch.

– Nic – powiedział Reggie.

C.J. posłał mu przenikliwe spojrzenie, po czym kontynuował:

– To będzie prawdziwy hit. Nie byłbym tu, gdzie jestem, gdybym nie umiał wyczuć prawdziwych hitów.

– Świetnie – skomentował młody Tony Webster.

– Następna sprawa to wybór smaków – ciągnął C.J.

– Maurice Harcourt organizuje dziś o wpół do trzeciej degustację – powiedział Reggie. – Załatwiłem około trzydziestu osób.

Po zakończeniu spotkania C.J. poprosił Reggiego, żeby został, a Tony Webster i David Harris-Jones opuścili biuro.

– Cygaro?

Reggie wziął cygaro.

C.J. pochylił się złowrogo w fotelu.

– Ten młody Tony to dobry chłopak – powiedział.

– Racja, C.J.

– Zrobię z niego ludzi.

– Racja, C.J.

– Ten projekt lodów egzotycznych jest bardzo ekscytujący.

– Racja, C.J.

– Pozwolisz, że zadam ci osobiste pytanie? – zagadnął C.J.

– To zależy od pytania – odparł Reggie.

– Jest naprawdę osobiste. – C.J. skierował na twarz Reggiego aluminiową lampkę punktową, tak jakby mogła oślepić nawet pomimo tego, że nie jest włączona. – Tracisz zapał? – spytał.

– Nie, C.J. – odpowiedział Reggie. – Nie tracę zapału.

– To dobrze – stwierdził C.J. – Nie jesteśmy jedną z tych okropnych firm, w których uważa się, że facet po czterdziestym szóstym roku życia do niczego się już nie nadaje.

Przed lunchem Reggie odwiedził Doktorka Morrisseya w małym gabinecie lekarskim na parterze obok pomieszczenia socjalnego.

C.J. zapewnił pracownikom Słonecznych Deserów wszystko, co, według niego, powinna zapewniać porządna firma. Zapewnił im pomieszczenie socjalne z tarczą do rzutek i stołem do pingponga w rozmiarze trzy czwarte. Zapewnił im boisko w Chigwell, które dzielili z Narodowym Bankiem Japonii – to nie jego wina, że krety zniszczyły murawę do krykieta. Zapewnił im kółko teatralne, które wystawiało sztuki tak zróżnicowanych autorów jak Shaw, Ibsen, Rattigan, Coward i Briggs z Działu Wysyłek. I zapewnił im Doktorka Morrisseya.

Doktorek Morrissey był małym pomarszczonym ludzikiem z luźnymi fałdami skóry na twarzy. Cokolwiek dolegałoby jego pacjentom, on miał to samo, tylko gorzej.

– Mam bardzo ciężkie nogi – poskarżył się Reggie. – I dreszcze co jakiś czas. Chyba idzie na mnie letnia grypa.

Na ścianach wisiały schematy ludzkiego ciała. Doktorek Morrissey wetknął Reggiemu termometr w usta.

– U Elizabeth w porządku? – zainteresował się Doktorek.

– Wszystko u niej dobrze – odpowiedział Reggie z termometrem w ustach.

– Nic nie mów – nakazał mu Doktorek Morrissey. – Wypróżnianie bez problemów?

Reggie skinął głową.

– Jak się powodzi młodemu? – spytał Doktorek Morrissey.

Reggie dwa razy machnął kciukiem w stronę podłogi.

– Aktorstwo to trudny zawód. Powinien zostać przy amatorce jak jego ojciec – skomentował Doktorek Morrissey.

Reggie był filarem kółka teatralnego Słonecznych Deserów. Kiedyś grał nawet Otella z Edną Meadowes z pakowalni w roli Desdemony.

– Bóle w piersiach? – spytał Doktorek Morrissey.

Reggie pokręcił głową.

– Dokąd wybierasz się na wakacje? – spytał Doktorek Morrissey.

Reggie spróbował pokazać na migi hrabstwo Pembroke.

Doktorek Morrissey wyjął termometr.

– Do hrabstwa Pembroke – powiedział Reggie.

– Tak czy owak, temperatura w porząsiu – powiedział Doktorek Morrissey.

Zbadał Reggiemu oczy, język, klatkę piersiową i odruchy.

– Czujesz się ostatnio ospały i leniwy? – spytał Doktorek Morrissey. – Nie możesz się skupić? Straciłeś radość życia? Masz częste bóle głowy? Zasypiasz przy teatrze telewizji? Rozwiązywanie krzyżówek nie idzie ci już tak jak kiedyś? Rano nieprzyjemny posmak w ustach? Ciągle myślisz o nagich sportsmenkach?

Reggie się ożywił. To były dokładnie jego symptomy. Ludzie mówili, że Doktorek Morrissey jest do niczego i że na wszystkie dolegliwości przepisuje dwie aspiryny. Bzdura! Ten człowieczek jest geniuszem.

– Tak. Dokładnie tak się czuję! – powiedział Reggie.

– Zabawne. Ja też. Ciekawe, co to takiego – odparł Doktorek Morrissey.

Dał Reggiemu dwie aspiryny.

Maurice Harcourt zorganizował bardzo dobrą degustację lodów. Nikt z siedziby głównej nie lubił jeździć do Acton. Nie cierpieli tej fabryki z łuszczącym się kremowo-zielonym tynkiem, czegoś między kinem a enerdowskim dworcem autobusowym. Przypominała im, że w ich firmie nie powstają tylko plany i decyzje, ale też galaretki oraz ryż na mleku. Przypominała, że posiadają niewielką flotę jaskrawoczerwonych ciężarówek z żółtym napisem Spróbuj tart Słonecznych Deserów – są tarta-styczne na obu bokach. Przypominała im, że C.J. kupił dwie ciężarówki w kształcie galaretek. Acton to kurz i pospolitość, ale wszyscy zgodnie stwierdzili, że Maurice Harcourt świetnie zorganizował degustację lodów.

Reggie zaprosił reprezentatywną grupę podniebień. Na długim stole pod ścianą sali konferencyjnej na pierwszym piętrze ustawiono osiemnaście dużych pojemników z lodami o różnych smakach. Każdy uczestnik dostał kartkę, na której wydrukowano osiemnaście nazw i sześć kolumn oznaczonych: smak, oryginalność, konsystencja, atrakcyjność dla konsumenta, wygląd i uwagi. Słońce świeciło na degustatorów, gdy zabierali się do pracy.

– Te ananasowe są zbyt mdłe, złotko – oceniła Davina Letts-Wilkinson, która miała czterdzieści osiem lat, siwiejące włosy pokryte srebrną farbą, zmarszczki na twarzy i najlepsze nogi w branży wyrobów mrożonych.

– Zapisz to – odparł Reggie.

– Dobre to mango – powiedział Tim Parker z Działu Tart.

Tony Webster wypełniał swoją kartkę niezwykle gorliwie. Podobnie jak David Harris-Jones.

– Limonkowe to jakaś cholerna klęska – stwierdził Ron Napier, reprezentujący kubki smakowe Działu Transportu.

– Wszystko zapisujcie – powiedział Reggie.

Davina wciąż chodziła za nim po sali, a Reggie wiedział, że Joan Greengross ich obserwuje. Od lodów robiło mu się niedobrze, mózg obijał się o czoło, a nogi były jak z ołowiu.

– Pyszne, prawda? – spytał David Harris-Jones.

– Tak – potwierdził Reggie.

– Naprawdę wyrafinowane to liczi – zauważył Colin Edmundes z administracji. Jego reputacja dowcipnisia opierała się wyłącznie na tym, że przerabiał ogólnie znane żarty. – Ale niestety też trochę cyniczne.

Reggie podszedł do Joan, by nie myślała, że interesuje go Davina Letts-Wilkinson i jej nogi.

– Dobrze się bawisz? – zagaił.

– Zawsze to jakieś urozmaicenie – odparła.

– Ładna sukienka. Nowa?

– Pytałeś o to dziś rano.

Tim Parker zabrał Jenny Costain do Paryża. Owen Lewis z kruszonek upił Sandrę Gostelow na imprezie firmowej, a zanim to zrobili, kazał jej założyć żółty sztormiak. Ale Reggie nigdy nawet nie pocałował Joan. Ma męża i troje dzieci. A Reggie ma cudowną żonę. Elizabeth – prawdziwy skarb. Wszyscy mu mówili, jaki to skarb – mieć taką żonę.

Reggie uśmiechnął się do Maurice'a Harcourta i bez entuzjazmu polizał smak o tajemniczej nazwie: kumkwatowa niespodzianka.

– Przepraszam – powiedział.

Wybiegł na zewnątrz i zwymiotował w damskiej toalecie. Nie zdążyłby dobiec do męskiej.

Do siedziby głównej odwiózł ich firmowy, jaskrawoczerwony bus, w którym szwankowało sprzęgło. Davina usiadła obok Reggiego. Joan siedziała za nimi. Davina chwyciła Reggiego za rękę i powiedziała:

– To było urocze popołudnie. Fajnie to wymyśliłeś, staruszku. – Jej dłoń była lepka, a Reggiego spocona.

O wpół do szóstej przenieśli się do Feathers. Ściany zdobiła wyblakła tapeta w szkocką kratę, a wyblakła wykładzina w szkocką kratę robiła to samo z podłogą. Reggie wciąż miał lekkie mdłości.

Ekipa Słonecznych Deserów była w dobrych nastrojach. David Harris-Jones wypił trzy kieliszki sherry. Davina stała bardzo blisko Reggiego. Paląc papierosy, rozmawiali o raku płuc i alkoholizmie. Przyjechała laleczka Tony'ego Webstera. Miała smukłe nogi i piła Bacardi z colą. Owen Lewis opowiedział dwa nieprzyzwoite dowcipy. Davina oznajmiła:

– Przepraszam, złotka, ale muszę was na chwilę zostawić. Kobiece sprawy.

Kiedy jej nie było, Owen Lewis mrugnął do Reggiego i powiedział:

– Widzę, że kombinujesz w dobrym kierunku.

– Reggie – powiedział Colin Edmundes – co było poniżone, będzie wywyższone, a co było rozpięte, będzie zapięte.

Reggie zapiął rozporek i wyszedł, by zdążyć na pociąg o 18:38 do Waterloo.

Skład miał jedenaście minut opóźnienia z powodu awarii sygnalizacji w Vauxhall. Gdy Reggie wreszcie wysiadł, powlókł swoje oporne nogi wzdłuż Station Road, przez alejkę i na Wordsworth Drive, skręcił w prawo w Tynneson Avenue, a potem w lewo w Coleridge Close. Na Osiedlu Poetów panował spokój. Białe bramy odgradzały je od całego tego ordynarnego i nieistotnego ruchu ulicznego. W powietrzu unosił się zapach rozgrzanego asfaltu. Reggie niósł swe zmęczone bojem ciało przez ścieżkę ogrodową. Po lewej stronie miał róże, po prawej stronie miał róże, a przed nim jaśniał biały dom. Jaskółki karmiły swój pierwszy lęg pod okapem dachu. Otworzyły się drzwi frontowe i stanęła w nich Elizabeth, wysoka i jasnowłosa, w luźnych lawendowych spodniach na grubych udach i niebieskiej bluzce w kwiaty na słabo zarysowanych piersiach.

Zjedli wątróbkę z bekonem w ogrodzie za domem, na „patio". Za płotem rosły brzozy i sosny. Wątróbka była odpowiednio wysmażona.

Niewiele mówili. Każde z nich znało opinię drugiego na każdy temat, od faszyzmu po farby emulsyjne.

Reggie wiedział, że cisza, która panowała tu po wyprowadzce Marka i Lindy, bardzo przytłaczała Elizabeth. Zawsze miał ochotę zacząć rozmowę, zawsze czuł, że za minutę czy dwie zmieni się w duszę towarzystwa, ale nigdy tego nie zrobił.

Tego wieczora miał wrażenie, że między nimi jest tafla szkła.

W powietrzu wisiał lepki upał. Zrobi się ciemno, jeszcze zanim nadejdzie ochłodzenie.

Reggie zamieszał kawę.

– Odwiedzimy w niedzielę hipopotama? – spytał.

– Co masz na myśli? – powiedziała Elizabeth.

– Twoją matkę. Pomyślałem, że dla odmiany nazwę ją hipopotamem.

Elizabeth wpatrywała się w niego zdumiona z szeroko otwartymi ustami.

– To niezbyt miłe – stwierdziła.

– Niezbyt miło jest mieć teściową, która wygląda jak hipopotam – odparł.

Zanim zgasili w sypialni światło, Elizabeth przez ponad pół godziny czytała książkę. Reggie nie próbował się z nią kochać. To nie była odpowiednia noc.

Leżał, nie mogąc zasnąć przez kilka godzin. Być może wiedział, że to dopiero początek.